9 KASIM 2026 · GDD v1.0 İNCELEMESİ · BAŞLANGIÇ PROTOTİPİ
Dünya Düzeni
Oyun tasarımı & sistem analizi
Temel değerlendirme: Projenin güçlü yanı bir vatandaşın emeğini ulusal teknolojiye ve siyasi tarihe bağlamasıdır. Asıl geliştirme riski harita çizmek veya çok sayıda ekran yapmak değil; para, kaynak, zaman, yetki ve oyuncu güvenini aynı kalıcı dünyada tutarlı işletmektir. Belge kapsamlı bir konsepttir ancak uygulamaya doğrudan dönüştürülebilecek nihai kural kitabı değildir.
Kaynak: Kullanıcının sağladığı dunya_duzeni_oyun_tasarim_ve_sistem_dokumani.md, sürüm 1.0. Bu rapor belgenin 18 bölümünü değerlendirir. Belgede verilen sayılar tasarım varsayımıdır; aşağıdaki öneriler ve prototip değerleri de onaylanmış oyun kuralı değildir. Harici pazar araştırması, hukuk görüşü, canlı sunucu incelemesi veya yük testi yapılmamıştır.
01 / Ürün vaadi ve temel döngü
“Bir vatandaş olarak başla; ülkenin tarihini değiştir” vaadi üç oyuncu motivasyonunu birleştirir: ekonomik ustalık, topluluğa aidiyet ve görünür etki. Üretim kendi başına amaç olmamalı; ürünün hangi ihtiyacı giderdiği, katkının hangi ön koşulu ilerlettiği ve oyuncunun hangi yeni imkâna eriştiği anlaşılmalıdır.
Çekirdek döngü: iş seç → enerji ve girdileri ayır → üretimi tamamla → ürün/ücret al → sat veya katkı yap → ulusal gereksinimi ilerlet → yeni uzmanlaşma aç → bir toplulukta rol edin. Günlük 10–20 dakikalık katılım hedefi için kararların çoğu asenkron olmalı; rekabet sürekli çevrimiçi kalmayı zorunlu kılmamalıdır.
Çiftçi, tüccar, sanayici, araştırmacı ve siyasetçi aynı başarı metriğine sıkıştırılmamalı. Üretim miktarı, ekonomik değer, proje katkısı ve topluluk itibarı ayrı gösterilmelidir. Yeni oyuncunun büyük bağışçıların gerisinde görünmesi yerine küçük ilk katkısı anlamlı biçimde tanınmalıdır.
02 / Dünya, ülkeler, şehirler ve zaman
80 ülke, içerik ve denge yükünü büyütür: her biri için şehir, kaynak dağılımı, NPC profili, başlangıç teknolojisi ve yönetim durumu gerekir. Bu nedenle dünya verisi kod içine gömülmemeli; sürümlenmiş senaryo verisiyle yüklenmelidir. Alfa aşamasında 3–5 oynanabilir ülke ile döngü sınanırken 80 ülke sunucu simülasyonunda ayrı doğrulanabilir.
Gerçek nüfus, NPC nüfus, kayıtlı vatandaş ve uygun aktif vatandaş birbirinden ayrılmalıdır. Şehir seçimi yalnız dekoratif kalmamalı; iş, lojistik, yerel proje ve yaşam koşullarıyla ilişkilendirilmelidir. Buna karşılık başlangıç ülkesindeki kötü tercih oyuncuyu kalıcı biçimde cezalandırmamalı; tanımlı bekleme süresi olan göç yolu gerekir.
Ekonomik tick 5 dakika, pazar dengeleme 15 dakika, NPC strateji 1 saat ve günlük vergi aynı iş değildir. Anlık alış emrinin 15 dakika beklemesi zorunlu değildir: dengeleme NPC fiyat/bütçe güncellemesi olabilir. Zaman sınırları UTC ile kaydedilip oyuncuya yerel saatte gösterilmeli; vergi gününün zaman dilimi ve geciken işin telafi davranışı açıkça tanımlanmalıdır.
Kalıcı dünyada erken başlayanların birikimi doğal olarak büyür. Sezon sıralamalarını yenilemek bunu tek başına çözmez. Bakım, azalan getiriler, uzmanlaşma, geri dönüş görevleri ve yeni oyuncuya erişilebilir roller gerekir. Bunların hiçbiri keyfî varlık silmeye dönüşmemelidir.
03 / NPC yönetimi ve ülke devri
0–19 otonom, 20–99 karma ve 100+ oyuncu yönetimi eşikleri anlaşılır bir başlangıçtır. Ancak “son 7 gün aktif uygun oyuncu”nun tanımı eksiktir: tekil hesap, minimum etkinlik, hesap yaşı, göç eden vatandaşın hangi ülkeye sayıldığı ve bot eleme süreci belirlenmelidir.
Histerezis doğru yöndedir; düşüş eşikleri de sayısal olarak tanımlanmalıdır. 100’den 99’a geçiş hükümeti hemen düşürmemeli. Bekleyen geçiş, etkinleşme zamanı, görev süresi ve vekâlet durumu ayrı saklanmalıdır. Bot hesaplar kısa süreli katılımla ulusal yönetim açamamalıdır.
NPC için en önemli sınır kaynak bütçesidir. Karar motoru önce hayati arzı, sonra bütçe/rezerv dengesini, sonra yatırımı değerlendirebilir. Her karar girdileri, kural sürümü, maliyetleri ve gerekçesiyle kaydedilmelidir. Devir sırasında fabrikaların mülkiyeti, kamu borçları, sözleşmeler ve stoklar atomik şekilde korunmalı; görev devri kaynak çoğaltmamalıdır. Düşük nüfuslu ülke araştırması NPC desteğiyle ilerleyebilir fakat oyuncu işlerini anlamsızlaştıran sınırsız NPC rekabeti oluşmamalıdır.
04 / Oyuncu yaşam döngüsü ve başlangıç deneyimi
İlk oturum ülke/şehir seçimi, vatandaş profili ve tek bir meslekle başlamalıdır. On iki menü ve karmaşık siyaset aynı anda görev olarak verilmemeli. Arayüzde ileri sistemler tanıtılabilir ancak ilk görünür eylem açık olmalıdır: “İlk vardiyanı başlat”.
| Zaman | Oyuncu deneyimi | Başarı ölçütü |
|---|---|---|
| İlk 2 dakika | Profil, ülke ve şehir; ne kazanacağını görme | Kayıttan dashboard’a ulaşma |
| İlk 5 dakika | İş seçimi, ilk üretim ve ücret | İlk vardiya ve ilk toplama |
| İlk 15 dakika | İlk satış ve küçük proje katkısı | Ürün/değer dönüşümünün anlaşılması |
| İlk gün | Bir topluluk, ertesi gün hedefi | Anlamlı bir rol ve geri dönüş nedeni |
Çalışan ile tesis sahibi ayrımı kritik bir eksiktir. İşçi ücreti ve fabrikanın ürünü kime aittir? Oyuncuya hem tüm ürün hem ücret vermek ancak açık bir başlangıç teşvikiyle anlamlıdır. Bu prototip öğretici için ikisini de verir; gerçek ekonomi kuralı değildir. Aynı hesap birden fazla rol üstlenebilir ancak eşzamanlı çalışma slotu, enerji ve iş gücü rezervasyonu sınırlı olmalıdır.
05 / Üretim, stok ve çevrimdışı hesaplama
Sunucu otoritesi zorunludur. İstemcideki sayaç yalnız gösterimdir. Tesisin son işlenme zamanı, tarif sürümü, girdi rezervasyonu, kullanılabilir enerji, iş gücü ve depo sınırı tek bir işlem bütünlüğünde hesaplanmalıdır. Sunucunun yeniden başlatılması veya kuyruk işinin tekrarlanması ek üretim yaratmamalıdır.
Basit, sabit tarif için tamamlanabilir çevrim sayısı şu sınırlardan en küçüğüdür: süreye sığan çevrim, her girdinin karşılayabildiği çevrim, enerji/iş gücünün karşılayabildiği çevrim ve depo boşluğuna sığan çevrim. Kesirli süre artığı korunmalı; küçük aralıklarla toplama yapan oyuncu yuvarlama nedeniyle kaybetmemeli veya avantaj kazanmamalıdır. Birden fazla ürün veren tariflerde ortak depo hacmi ve her ürün sınırı hesaba katılır.
Çevrimdışı 8 saat bir pencere sınırıdır; 500 birim depo fiziksel kapasitedir. Birbirinin yerine kullanılamaz. Oturum açmak mı, toplamak mı, üretim planlamak mı pencereyi yeniler sorusu yanıtlanmalıdır. Enerji kesintisi, teknoloji değişimi veya vergi güncellemesi ara zamanda gerçekleşirse tüm geçmiş süreye son durum uygulanmamalı; üretim dönemlere bölünmelidir.
Premium 24 saat, aynı hızda bile günde bir kez giren oyuncunun 8 saate göre üç kat üretmesine yol açabilir. “Yalnız konfor” ifadesi bu nedenle yeterli değildir. Öneri: ilk dengeleme sürümünde ekonomik avantajı kaldırmak veya ücretsiz kazanılabilir kapasiteyi erken ve erişilebilir kılmak. Bu rapor aboneliğe sayısal üretim avantajı onaylamaz.
06 / Ekonomi, üretim zincirleri ve pazar
Para muhasebesi ile fiziksel dönüşüm ayrılmalıdır. Transferde borç/alacak eşitliği gerekir; üretimde girdiler tüketilir ve tanımlı reçeteyle farklı ürün oluşur. NPC tüketimi, bozunma, bakım, başlangıç hibesi ve para ihracı açık giriş/çıkış hesaplarında kayıtlı olmalıdır. “Kaynak korunumu” ekonomide hiçbir üretim veya para girişi olmayacağı anlamına gelmez.
Her kaynak için ölçü birimi, hassasiyet, taşınabilirlik, bozulma, depolama maliyeti, üretim süresi ve arz/talep kaynakları gereklidir. Enerji sürekli akış mı stoklanabilir ürün mü, iş gücü bir piyasa ürünü mü zaman tahsisi mi, araştırma puanı devredilebilir mi? Bu üç kaynak için standart eşya modeli uygun olmayabilir. Demodaki AP satışı yalnız arayüz deneyidir; gerçek oyunda bilim insanının emek sözleşmesiyle ücret alması ayrı değerlendirilmeli.
Başlangıçta buğday → un → ekmek ve demir + kömür + enerji → çelik zincirleri yeterli bir denge laboratuvarı sağlar. Tank ve İHA zincirlerini erken eklemek, elektronik/kompozit/kimyasal gibi çok sayıda yeni kaynağın likiditesini gerektirir. Projede geçen kompozit ve mühimmat gibi öğelerin kaynak kataloğu tamamlanmalıdır.
Pazarda ilk sürüm için basit teklif/alış sistemi, tam bir emir defterinden daha küçük kapsam sunar. Fiyat ve miktar sunucuda kontrol edilmeli; para ve stok rezerve edilmeli; kısmi eşleşme, iptal, süre aşımı ve taşıma sırasında teslimat tanımlanmalıdır. İşlem kabulü ile fiziksel teslim aynı olay değildir. Sevkiyat gecikmesi varsa varlık yolda hesabında tutulur.
NPC talebi nüfus × ihtiyaç × bütçe ile sınırlanmalı; satın alınan ürün tüketim hesabına gitmelidir. Sonsuz alıcı, kaynak basan bir gelir makinesidir. Oyuncunun kendisiyle işlemleri, ilişkili hesap ticareti ve yapay fiyat şişirme piyasa ölçümlerini bozabilir. Stok tükenmesi, satılmayan stok süresi, fiyat oynaklığı ve yoğunlaşma oranı birlikte izlenmelidir.
07 / Teknoloji ve ulusal kalkınma
Ülke seviyesi ile alan teknolojilerini ayırmak isabetlidir. Teknoloji ağacı yönlü döngüsüz bağımlılık grafiği olmalı; döngü, erişilemeyen düğüm ve alternatif ithalat/lisans yolu veri doğrulamasında yakalanmalıdır. Proje, araştırma kilidini açar; ürün veya tesisin kendisini ücretsiz yaratmaz.
Yerli Motor Sanayisi örneğinde para, çelik, bakır, AP ve iş gücü beş ayrı gereksinimdir. Fonun %64’e ulaşmasını “proje %64 tamamlandı” diye göstermek yanıltıcıdır. Bu prototip yalnız fon yüzdesini gösterir; tüm gereksinimler detayda ayrıdır. Genel ilerleme verilecekse ağırlıklar açıklanmalı ve kritik eksik ön koşullar görünmelidir.
Katkı, kişisel hesaptan proje emanet hesabına gider. Proje iptali, donma, ülke devri, kayıp kaynak ve iade hakkı için sürümlü politika gerekir. Tamamlanma olayı tekil olmalı; eşzamanlı son katkılar teknoloji açılımını tekrarlamamalı. Az katkı yapan vatandaş da görünür bir sicil edinmeli; katkı miktarı oy gücüne dönüşmemelidir.
08 / Siyaset, seçim ve kamu yönetimi
Belgede çok sayıda makam bulunuyor; ilk siyasi sürümde tamamını işlevsel yapmak gereksiz yetki karmaşası yaratır. Başlangıç için tek yönetim modeli, tek seçim türü, bütçe önerisi ve onay mekanizması daha doğrulanabilir bir çekirdektir. Her makam için eylem, kaynak, limit, görev süresi, veto ve itiraz matrisi hazırlanmalıdır.
Tek hesap/tek oy bir hedef, tek başına teknik çözüm değildir. Uygun seçmen listesi seçim başlangıcında dondurulmalı; göç, yasaklanma ve hesap silinmesinin etkisi tanımlanmalıdır. Seçim gizliliği ile denetlenebilirlik ayrı tasarlanır: kimin oy kullanabildiği ve oy kullandığı izlenebilirken tercihinin herkese açık audit kaydında görünmemesi gerekir.
Kritik bütçe harcamalarında öneri → onay → bekleme → uygulama durumları bulunmalıdır. Bir yöneticinin aynı işlemi kendi şirketine yönlendirmesi için çıkar çatışması, açıklama ve denetim kuralları gerekir. Kamuoyu rolü oynayan oyuncu mahkemeleri gerçek hesap güvenliğini veya platform moderasyonunu kontrol etmemelidir.
09 / Savaş, ordu ve diplomasi
Tur tabanlı savaş, asenkron ürün vaadiyle uyumludur. Ancak tur süresi, emir son tarihi, eşzamanlı emir çözümü, rastgelelik kaynağı, komutan yetkisi ve birlik kilitlemesi belirlenmemiştir. Aynı birlik iki cephede kullanılamamalı; yakıt ve ekipman tur başında veya sonunda tanımlı sırayla tüketilmelidir.
Deterministik çözüm için tur girdileri ve kural sürümü sabitlenmeli; rastgelelik varsa kaydedilmiş tohumdan üretilmelidir. Savaş sonucu, kayıp, bölge sahipliği ve ikmal değişimi tekrarlanabilir olmalıdır. Yeni oyuncunun bütün ekonomik ilerlemesinin bir gecede yok olması geri dönüşü caydırabilir; kişisel koruma, tahliye ve toparlanma maliyeti önceden anlaşılır olmalıdır.
Diplomasi sözleşmeleri süre, taraf yetkisi, fesih, yaptırım ve savaş halinde geçerlilik içerir. Otonom NPC’nin saldırgan fetih başlatmaması başlangıç için uygun daraltmadır. İstihbarat ve suç soyut oyun kaynakları olarak kalmalı; diğer oyuncuların hesaplarına veya kişisel verilerine erişim sağlamamalıdır.
10 / Topluluk, davet ve epik roller
Oyunun kalıcılık motoru yalnız kişisel seviye değil, bir grubun oyuncuya ihtiyaç duymasıdır. İlk gün topluluk hedefi bu nedenle önemlidir. Şirket, parti, birlik ve gazete için aynı genel üyelik/rol altyapısı kullanılabilir; mali ve siyasi yetkiler ayrı tutulmalıdır. Davet edilen kişiye “üye oldun” yerine somut görev vermek daha anlaşılırdır.
Referral ödülü kayıt anında yüksek değer vermemeli. Öğretici, 7 farklı aktif gün ve 30 günlük kalıcılık kilometre taşları sunucuda tekil değerlendirilmelidir. Cihaz/ödeme sinyalleri tek başına yasaklama sebebi olmamalı; ortak ev ve ağ kullanan meşru oyuncular için itiraz olmalıdır. Davet edenin siyasi kontrol ağı kurmasını ödüllendiren oy veya savaş gücü verilmemelidir.
Gazeteler ve siyasi kampanyalar oyun içeriği üretir ama moderasyon ihtiyacını büyütür. Raporlama, engelleme, susturma, hakaret/spam denetimi, itiraz ve kayıt saklama politikası gerekir. Canlı sohbeti ilk sürüme eklemek bu operasyonel yükü de kabul etmek demektir.
11 / Küresel olaylar, tarih ve Dünya Konseyi
Olay sistemi tetikleyici, hedef alan, başlangıç/bitiş, etki sınırı ve karşı hamleyle veri odaklı çalışmalıdır. Aynı ülkede üst üste kriz çıkmasını önleyen soğuma süresi ve erken oyunda koruma gereklidir. Tesadüf oyuncunun kararını tamamen etkisiz kılmamalıdır.
Tarih arşivi doğrulanmış oyun olaylarından türetilmeli; oyuncunun serbest metni resmî tarih sayılmamalıdır. Olay kimliği, zaman, taraflar, katkılar ve görünür takma ad tutulabilir. Profil silinmesiyle tarihî olayın isimsizleştirilmesi ayrı bir iş akışıdır. Kişisel veri politikası ürünleşme öncesi değerlendirme gerektirir; bu rapor hukuki uygunluk sonucu vermez.
Dünya Konseyi, ittifak ve mega proje birbirinden ayrı birer büyük modüldür. Bağlayıcı olmayan kararlar bile diplomatik itibar ve yaptırım gibi sonuçlara bağlanacaksa yürütme kuralları gerekir. Rejim ayrılması, uzay yarışı ve çok ülkeli mega proje ilk ekonomik sürümün dışına alınmalıdır.
12 / Gelir modeli ve adalet
Gerçek para ile oy, makam, kıt kaynak ve savaş sonucu satmama ilkesi ürünün güven temelidir. Buna karşılık 24 saat üretim, gelişmiş piyasa analitiği veya otomasyon rekabet avantajı üretebilir. Yalnız fiyat listesini değil, ödeme yapan ve yapmayan benzer katılımlı oyuncuların net çıktı farkını ölçmek gerekir.
Belgedeki 20.000 MAU × %4 × 200 TL = 160.000 TL hesabı aritmetik olarak doğrudur; brüt senaryodur. Maliyet ve dönüşüm doğrulanmadığı için gelir tahmini veya kârlılık kanıtı sayılmaz. Fiyatlar kullanıcı tarafından doğrulanmış güncel satış teklifi değildir. Bu prototipte mağaza ve ödeme uygulanmadı.
Öncelik kozmetik, profil kimliği ve rekabet sonucunu etkilemeyen kişiselleştirme olmalıdır. Sezon bileti görevleri çalışan oyuncuları zorunlu günlük mesaiye dönüştürmemeli. İade, abonelik sona ermesi ve satın alınmış kozmetiklerin hesap yaptırımıyla ilişkisi ürün kuralı olarak tanımlanmalıdır.
13 / Kapasite ve trafik hesaplarının değerlendirilmesi
| Belgedeki senaryo | Kontrol | Sınır |
|---|---|---|
| 1.750 ortalama CCU, 60 dk/gün | 1.750 × 1.440 / 60 = 42.000 DAU | Aktif dakika ve açık sekme ayrımı gerekir. |
| 42.000 DAU, %30 DAU/MAU | 140.000 MAU | %30 elde tutma oranı ölçülmüş değildir. |
| 5.000 istemci / 15 sn | Yaklaşık 333 istek/sn | Tek endpoint varsayımı; işlem maliyeti ve pikler hariç. |
| 5.000 × 2 KB/sn | 10 MB/sn; 30 günde 25,92 TB | Ondalık birimler; sabit trafik varsayımı. |
| 40.000 tesis / 300 sn | 133,3 hesap/sn ortalama | Tick başındaki yığılmayı ve yazma maliyetini göstermez. |
| Önerilen düğümler | 32 vCPU / 80 GB toplam | Donanım garantisi veya doğrulanmış kapasite değildir. |
Belgede günlük 10–20 dakika tasarım hedefi varken kapasite örneğinde 60 dakika kullanılmıştır. Bunlar birbirinden farklı senaryolardır. Aynı 1.750 ortalama CCU’yu 20 dakika aktif süreyle açıklamak 126.000 DAU, 10 dakika ile 252.000 DAU gerektirir. Dolayısıyla kullanıcı sayısı kapasite tahmini yapılırken ürün oturum hedefiyle birlikte ele alınmalıdır.
Testler yalnız 5.000 WebSocket bağlantısı açmamalı; üretim toplama, eşzamanlı satış, seçim kapanışı, proje tamamlanması ve 80 ülkenin tick yükünü içermelidir. Kuyruk gecikmesi, DB kilidi, sorgu sayısı, p95/p99 ve hata oranı birlikte ölçülmelidir. Kurtarma sonrası birikmiş işlerin işlenmesi ayrıca test edilmelidir.
14 / Teknik mimari, veri modeli ve güvenlik
GDD’deki Laravel, PostgreSQL, Redis ve kuyruk önerisi bir uygulama yönüdür; bu teslim kullanıcının istediği düz HTML/CSS/JS ile hazırlanmıştır. Ürün sunucusu için ilk aşamada modüler monolit önerilir: kimlik, ekonomi, üretim, pazar, proje ve yönetim sınırları ayrı tutulur; mikroservis dağıtım karmaşıklığı başlangıca taşınmaz.
Para hareketi ve stok değişimi transaction içinde yapılmalı. Bir komut aynı idempotency anahtarıyla tekrarlandığında önceki sonuç dönmeli; aynı anahtar farklı içerikle gelirse reddedilmelidir. Satır kilitleri tutarlı sırada alınmalı; deadlock yeniden denemesi işleme ikinci bir ödül eklememelidir. Muhasebe kayıtları silinerek düzeltilmez; ters kayıtla düzeltilir.
| Alan | Eklenmesi / netleşmesi gereken model |
|---|---|
| Ekonomi | Ledger işlemi ve satırları, para birimi hassasiyeti, para giriş/çıkış hesapları, stok rezervasyonları |
| Üretim | İş sözleşmesi, vardiya/iş gücü rezervasyonu, tarif sürümü, dönemsel üretim girdileri, artık süre |
| Pazar | Emir rezervasyonu, kısmi eşleşme, teslimat emanet hesabı, işlem durum geçmişi |
| Ülke devri | Uygunluk anlık görüntüsü, geçiş bekleme kaydı, görev vekâleti, sözleşme sahipliği |
| Seçim | Seçmen uygunluk listesi, ayrı oy kullanma makbuzu ve gizli tercih, itiraz kaydı |
| Operasyon | Outbox, idempotency kayıtları, simülasyon sürümü, dead-letter işleri, moderasyon vakası |
Transaction commit edilmeden WebSocket olayı gönderilmemeli. Outbox ile commit sonrası bildirim güvenilir biçimde yayımlanabilir. En az bir kez işlenen kuyrukta her tick/işin tekil anahtarı gerekir. Üretim zaman damgasından hesaplanabilir; buna rağmen kriz ve vergi gibi geçmiş olayların etkisi korunmalıdır.
Önerilen API sınırları: profil oluşturma ve oturum; vatandaş özeti; iş başlatma; üretim toplama; emir oluşturma/iptal; proje katkısı; bildirimler. İstemci fiyat, bakiye, uygunluk veya tamamlanma kararı vermez. Sunucu yanıtında güncel sürüm ve saat döner; eski istemci durumuna dayalı eylem anlaşılır hatayla yenilenir.
Gerçek kimlik sisteminde sunucu tarafı parola özeti, e-posta doğrulama, oturum iptali, yetki kontrolleri, istek sınırları ve uygun CSRF/XSS önlemleri gerekir. Ön yüzde localStorage bir güvenlik sınırı değildir. Bu prototipin e-posta eşlemesi kimlik doğrulaması sayılmaz; üretimde kullanılamaz. Rol değişikliği, kamu harcaması ve moderasyon eylemlerinde sunucu audit kaydı bulunmalıdır.
Yedek almak tek başına yeterli değildir: geri yükleme provası, hedef veri kaybı süresi (RPO), hedef toparlanma süresi (RTO), veri göçü ve ekonomi mutabakatı tanımlanmalıdır. Kayıt sürümü değiştiğinde eski simülasyonun yeniden oynatılabilmesi için kural sürümleri saklanmalıdır.
15 / Arayüz ve bilgi mimarisi
Arayüz üç soruyu hemen yanıtlamalı: Ne durumdayım? Şimdi ne yapabilirim? Ülkeme nasıl etki ederim? Bakiye, enerji, meslek, depo ve katkı ilk bakışta görünür. Ülke haritası bağlam sağlar; görevi ve eylemi gölgede bırakmaz. Proje fonu ve kilitli teknoloji birbirinden ayrılır.
Giriş sayfası evreni tanıtır ve tek güçlü çağrı sunar. Kayıt iki adıma bölünür: profil ve başlangıç noktası. Dashboard öğretici ilerlemesini, ilk vardiyayı, depoyu, ulusal projeyi ve örnek dünya notlarını bir araya getirir. Hata, boş, bekliyor, hazır ve tamamlandı durumları ayrı tasarlanır.
Bu teslimde masaüstü sabit sol menü, mobilde açılır menü kullanıldı. GDD’nin mobil alt gezinme önerisine alternatif olarak ekran kalabalığını azaltır. Sonraki ürün testinde alt gezinme ile karşılaştırılmalıdır. Dokunma hedefleri, görünür klavye odağı, form etiketleri, reduced-motion desteği ve modalın Escape ile kapanması uygulanmıştır. Tam erişilebilirlik uygunluk denetimi yapılmamıştır.
16 / MVP, fazlar ve kabul kapıları
Belgede Faz 1 ekonomi odaklı olmasına rağmen “MVP kabul kriterleri” seçim, savaş ve 5.000 CCU’yu da içeriyor. Bu kapsam karışıklığı teslim tarihini belirsizleştirir. Ekonomik alfa ile geniş özellikli beta ayrı adlandırılmalıdır. Verilen faz sürelerinin ardışık toplamı 25–41 haftadır; 6–9 ay ancak ekip ve paralellik varsayımlarına bağlı bir planlama hedefidir.
| Kapı | Kapsam | Geçiş şartı |
|---|---|---|
| A · Başlangıç prototipi | Giriş, kayıt, öğretici, iş, depo, satış, katkı | Kullanıcı yardım almadan döngüyü tamamlar; sahte/canlı veri ayrımı anlaşılır. |
| B · Ekonomik alfa | Gerçek hesap, ledger, üretim, temel NPC ve pazar | Eşzamanlı işlemlerde çift harcama yok; stok ve para mutabık; geri yükleme denenmiş. |
| C · Kalkınma alfası | Şirket, proje, teknoloji grafiği | Katkı atomik; teknoloji yalnız tüm koşullar sağlanınca bir kez açılır. |
| D · Siyasi beta | Tek yönetim modeli, seçim, rol ve audit | Uygunluk, oy gizliliği, süre ve yetki ihlali testleri geçer. |
| E · Çatışma betası | Diplomasi, sınırlı savaş turları | Aynı girdiler aynı sonuç; birlik/ikmal çift kullanımına izin verilmez. |
| F · Yayın hazırlığı | Denge, moderasyon, ödeme, ölçek | Gerçekçi yük profili, üretim kabulü, destek ve operasyon planı tamamlanır. |
17 / Ölçümleme, denge ve risk önceliği
Ölçüm planı ekran görüntülemesinden öte gerçek eylem sonuçlarına dayanmalı: kayıt tamamlandı, ülke seçildi, ilk vardiya başladı, ilk toplama, ilk satış, ilk katkı ve ilk topluluk. Bunların süreleri ve terk edilen aşamaları onboarding kalitesini gösterir. D1/D7/D30 geri dönüşleri ülke, meslek ve başlangıç kohortuna göre ayrılmalıdır.
| Öncelik | Risk | Kontrol / ölçüm |
|---|---|---|
| P0 | Çift harcama, stok çoğaltma, yetki aşımı | Transaction, idempotency, rol kontrolü, mutabakat |
| P0 | İlk oturumda amaç belirsizliği | İlk vardiya ve ilk katkı tamamlama oranları |
| P1 | NPC enflasyonu ve pazar tıkanması | Para giriş/çıkışı, tüketim, likidite ve karşılanamayan talep |
| P1 | Ücretli üretim ve büyük ülke üstünlüğü | Benzer etkinlikte net çıktı farkı; ülke başına fırsat eşitliği |
| P1 | Bot seçim/referral ağı | Uygunluk, ödül gecikmesi, çoklu sinyal ve itiraz |
| P1 | İş kuyruğu birikimi ve veri kaybı | Queue lag, tick gecikmesi, restore provası |
| P2 | Kalıcı dünya doygunluğu | Yeni oyuncu ekonomiye katılımı, yoğunlaşma, geri dönüş rolü |
| P2 | Moderasyon ve kapsam büyümesi | Vaka çözüm süresi, faz kapıları, özellik başına bakım yükü |
Hedef KPI değerlerini ölçüm yapılmadan “başarılı eşik” diye sabitlemek yerine kapalı alfa verisiyle belirlemek gerekir. Özellikle kapasiteye ulaşmak ile eğlenceli ve sürdürülebilir ekonomi kurmak ayrı başarı ölçütleridir.
18 / Örnek oyuncu hikâyesinin tutarlılığı
1. gün çiftçi, 7. gün madenci ve şirket ortağı, 30. gün aday, 60. gün motor zinciri, 90. gün tarihî katkı hikâyesi iyi bir yön duygusu verir. Ancak bu takvim garanti değildir: şirket kuruluş sermayesi, meslek değiştirme süresi, aday uygunluğu ve ülke teknolojisi hızının bu hikâyeyi desteklemesi gerekir.
Birinci günün kanıtlanması ilk önceliktir. Oyuncu neden üretim yaptığını ve küçük katkısının neye hizmet ettiğini anlamıyorsa 90. günün siyasi sistemi bunu telafi edemez. Bu teslim, hikâyenin ilk oturumunu somutlaştırır; ileri günlerin sistemlerini hazırmış gibi sunmaz.
19 / Hazırlanan HTML, CSS ve JavaScript prototipi
| Parça | Uygulama | Sınır |
|---|---|---|
| Giriş | Form doğrulama, parola göster/gizle, yerel profil bulma, tek tık demo | Gerçek kimlik doğrulama ve parola sıfırlama yok. |
| Kayıt | İki adım, e-posta/isim kontrolü, 3 ülke ve bağlı şehirler, 3 meslek | 80 ülke verisi ve sunucu hesabı yok. |
| Dashboard | 4 adımlı öğretici, kaynak kartları, temsili harita, proje ve haber | Dünya istatistikleri örnek; gerçek zamanlı MMO yok. |
| Oyun döngüsü | 30 sn tek vardiya, 10 enerji, 120 ₺D ücret; üretim ve 500 birim depo | Hızlandırılmış öğretici; sürekli offline üretim yok. |
| Pazar / katkı | En fazla 10 birimlik satış, bakiye/stok güncelleme, proje fonuna katkı | Sabit fiyat, komisyonsuz NPC demo; gerçek escrow/ledger yok. |
| Diğer menüler | Teknoloji, siyaset, dünya ve topluluk açıklamaları; yerel katılım | Seçim, savaş, çok oyunculu sohbet ve ödeme uygulanmadı. |
| Kalıcılık | Profil ve ilerleme localStorage; oturum sessionStorage | Aynı tarayıcı/origin; güvenli veri veya çok sekmeli tutarlılık garantisi yok. |
Başlangıç bakiyesi 1.000 ₺D, enerji 100, vardiya çıktısı çiftçi için 40 buğday, madenci için 25 demir cevheri, araştırmacı için 15 AP’dir. Satış fiyatları sırasıyla 3, 5 ve 8 ₺D. Bunlar prototip varsayımlarıdır. Dinlenme ücretsiz/anlıktır; gerçek enerji ekonomisini temsil etmez.
Parola hiçbir depolama alanına yazılmaz ve sunucuya gönderilmez. E-posta yalnız bu tarayıcıdaki demo profilini bulmak için saklanır. Bu nedenle kişisel veya gerçek hesap bilgileriyle test yapılmamalıdır. Profil ve ilerleme aynı tarayıcıda geri gelir; tarayıcı verileri silinirse kaybolur. Çok sekmeden eşzamanlı işlem, kullanıcı saatini değiştirme ve elle depolama düzenleme engellenmez.
Görseller CSS ve inline SVG ile üretildi; harita temsili, şehir noktaları yaklaşık, sınırlar resmî coğrafi veri değildir. Yazı tipleri Google Fonts’tan yüklenir; ağ yoksa sistem sans-serif yazı tipine düşer. Framework, derleyici veya paket kurulumu gerektirmez.
Doğrulama sonucu
9 Kasım 2026: JavaScript sözdizimi kontrolü; beş HTML sayfasında HTTP 200, yerel bağlantı ve tekil ID kontrolleri geçti. Tarayıcıda demo giriş, kayıt, Almanya/Berlin ve madenci tercihinin aktarılması, kayıtlı profile yeniden giriş, vardiya başlatma, 40 buğday ve 120 ₺D toplama, 10 buğday satışı, 100 ₺D katkı ve yenileme sonrası kalıcılık doğrulandı. Dashboard 390 px mobil ve 1440 px masaüstünde sayfa genişliğini aşmadı; mobil menü açılıp kapandı. İncelenen tarayıcı hata kayıtlarında JavaScript hatası görülmedi. Bunlar yerel prototip kontrolleridir; güvenlik, 80 ülke simülasyonu, çok sekmeli tutarlılık, gerçek sunucu ve yük kabulü yapılmadı.
Dosyalar ve çalıştırma
index.html ve login.html giriş; register.html kayıt; dashboard.html dashboard; analysis.html bu rapor. Ortak stiller assets/style.css, davranışlar assets/app.js içindedir.
cd "/Users/alican/Documents/ChatGPT/World Order" python3 -m http.server 8896 --bind 127.0.0.1
Tarayıcıda http://127.0.0.1:8896/ açılır. “Demo hesabıyla keşfet” doğrudan başlangıç ekranını gösterir. Başka port kullanılırsa tarayıcı origin’i değiştiği için demo profilleri de ayrı tutulur. Doğrudan file:// yerine yerel HTTP sunucusu önerilir.
20 / Ürünleştirmeden önce karar listesi
- Zaman: Oyun günü, vergi kesimi, savaş turu ve offline pencereyi yenileyen olay.
- İş modeli: Ücret kimden çıkar, ürün kime aittir, aynı anda kaç vardiya yürütülür?
- Para: Ortak para mı ulusal para mı; başlangıç hibesi, emisyon, vergiler ve para çıkışları.
- Kaynak modeli: Enerji/AP/iş gücü birimleri; tarifler, bozulma, depo hacmi ve taşıma sınırları.
- Ülke: İlk oynanabilir ülkeler, kaynak avantajları, göç süresi ve NPC devir alt eşikleri.
- Pazar: Emir tipi, fiyat keşfi, kısmi işlem, NPC bütçesi, komisyon ve teslimat.
- Proje: İptal, iade, kaynakların emanette tutulması, tamamlanma süresi ve katkı ödülleri.
- Siyaset: İlk anayasal model, seçmen ve aday uygunluğu, oy gizliliği, itiraz.
- Savaş: Emir zamanı, tur çözümü, kayıp sınırları ve yeni vatandaş koruması.
- Premium: Ekonomik avantaj sınırı ve ücretsiz kapasite yolu.
- Topluluk: Raporlama, rol devri, ortak şirket mülkiyeti, moderasyon yetkisi.
- Operasyon: Beklenen gerçek oturum süresi, yük profili, geri yükleme hedefleri ve faz kabul kapıları.
Bir sonraki geliştirme için en somut çıktı, bu kararların ekonomik alfa kapsamındaki kısmını sayısal tabloya çevirmektir: başlangıç paketi, 2 temel üretim zinciri, NPC bütçesi ve ilk ulusal proje. Ön yüz daha sonra gerçek kimlik ve ekonomi API’sine bağlanabilir.
Prototipi aç →21 / Etkileşimli dünya haritası güncellemesi
Temsili Türkiye çizimi, Natural Earth 1:50m verisinden 242 ülke/bölge geometrisi ve 1.251 önemli şehir kaydıyla değiştirildi. Leaflet 1.9.4 ve coğrafi dosyalar yerel assets klasöründedir; harita için API anahtarı, raster tile veya dış sunucu isteği gerekmez. Veri kaynağı ve dosya özetleri assets/data/sources.json içinde kayıtlıdır. Natural Earth kullanım koşulları kamu malı kullanımını belirtir.
Ülke sınırına veya şehir işaretçisine tıklamak seçim panelini günceller. Arama, klavye seçimi, sürükleme, yakınlaştırma, vatandaşlık bölgesine dönme, şehir katmanını gizleme ve tarayıcıya özel takip tercihi uygulanmıştır. Ülke panelinde kıta, başkent kaydı ve atlas şehirleri; şehir panelinde ülke, koordinat ve başkent niteliği gösterilir. Seçim vatandaşlığı değiştirmez.
Kendi ülkesinde ulusal proje/yönetim, başlangıç şehrinde meslek/pazar/depo mevcut demo ekranlarına bağlanır. Bu aşamadaki şehir işlemleri, aşağıdaki 22. bölümde çalışan şehir ekonomisiyle genişletilmiştir. Göç henüz uygulanmamıştır. Diplomasi ve dış ticaretin henüz uygulanmadığı açıkça yazılır. 242 coğrafi kayıt, GDD’deki 80 aktif oyun ülkesi hedefinden farklıdır; tüm ülkeler için ekonomi simülasyonu eklenmiş değildir.
Coğrafi sınırlar genelleştirilmiştir ve veri kaynağının temsilini izler; şehir listesi tüm yerleşimleri kapsamaz. Canlı nüfus, güncel siyasi yönetim veya üretim verisi sunulmaz. Masaüstü yan paneli ve mobil alt panel kendi içinde kayar; oyun alanı 100vh/100dvh olarak kalır.
22 / Harita üzerinde şehir ekonomisi
Şehir yan panelinde İşletme, Üretim, Ticaret ve Kayıtlar sekmeleri çalışır. Her şehirde bir işletme kurulabilir: çiftlik 250 ₺D, değirmen 350 ₺D, fırın 400 ₺D. Tüm şehirlerde kuruluş izni bu prototipin açık varsayımıdır; vatandaşlık veya göç değiştirilmez.
Çiftlik 2 tohumdan 20 buğday (12 ₺D, 5 enerji), değirmen 20 buğdaydan 15 un (10 ₺D, 8 enerji), fırın 10 undan 20 ekmek (10 ₺D, 8 enerji) üretir. Her parti 30 saniye sürer. Girdiler başlangıçta tüketilir; çıktı kapasitesi rezerve edilir. Tamamlanan parti bir kez toplanabilir; üretimde ek maaş yoktur. Çiftlik kuruluşuna 10 tohum dahildir.
Her şehrin bağımsız 500 birim deposu ve sınırlı stok/bütçeli NPC pazarı vardır. Kişisel meslek deposu ayrıdır. Alım/satım fiyatları tohum 5/3, buğday 4/3, un 8/6 ve ekmek 7/5 ₺D olarak sabittir. Teslimat anlık, komisyon sıfırdır. Yetersiz bakiye, enerji, girdi, depo alanı, NPC stoku/bütçesi ve geçersiz miktar işlemi durdurur. Aktif üretim sırasında ücretsiz demo dinlenmesi kullanılamaz.
İşletmeler, stoklar, işlem kayıtları ve üretim bitiş zamanı yerel tarayıcı depolamasına kaydedilir. Sekme kapalıyken süre dolar; otomatik yeni parti başlamaz. Şehir komutları destekleyen tarayıcıda Web Locks ile sıraya alınır. Bu bir sunucu ekonomisi, gerçek oyuncular arası pazar veya hileye dayanıklı sistem değildir; cihaz saati ve yerel veri değiştirilebilir.
İşlemler haritadan ayrılmadan yürütülür. Masaüstü yan panel ve mobil alt panel kendi içinde kayar; dış oyun düzeni 100vh/100dvh kalır. Motor için yedi otomatik senaryo kuruluş, üretim/toplama, ticaret, şehir yalıtımı, kapasite ve kaynak sınırları, dinlenme ve kayıt sonrası devamlılığı doğrular.
23 / GDD kapsamı: frontend fazları F0–F7
9 Kasım 2026 güncellemesi: tasarım belgesinin 18 bölümü yeniden karşılaştırıldı. Ayrıntılı faz listesi, bölüm bazlı kapsam ve sadeleştirmeler ayrı dosyada yer alır. Önceki bölümler tarihsel geliştirme aşamalarını anlatır; güncel uygulama durumu 24. bölüm ve faz listesidir.
| Faz | Uygulanan frontend |
|---|---|
| F0 | Trackpad biriktirme/yumuşatma, 0,5–3× hassasiyet, animasyonlu odak ve zoom, azaltılmış hareket. |
| F1 | 80 ülke kayıt kataloğu, 12 meslek, görevler, göç, NPC nüfusu ve 7/14 günlük yönetim devri senaryosu. |
| F2 | 32 kaynak, 20 tesis, çok partili plan, 8–24 saat ücretsiz ilerleme, depo, limit emirleri, lojistik ve komisyon. |
| F3 | 7 proje; çoklu kaynak katkısı, ön koşul, inşa süresi ve teknoloji açma. |
| F4 | Parti, adaylık, yerel/ulusal seçim, anayasa/kabine, belediye, harcama denetimi ve itiraz. |
| F5 | Anlaşma, ambargo, ikmal, deterministik cephe, ateşkes, toparlanma ve soyut istihbarat. |
| F6 | Organizasyon, yerel pano/gazete, davet aşamaları, 8 olay, konsey, kaynak hareketi ve tarih dışa aktarımı. |
| F7 | Harita üstü komuta paneli, mobil alt panel, kozmetik, sezon hedefleri, kontrast, bildirim ve kapasite hesaplayıcısı. |
Doğrulama
27 otomatik test geçti. Kaynak/para/enerji sınırları, çok partili plan, rezerv kapasitesi, tekil teslim/toplama, emir iptal/eşleşmesi, proje bağımlılığı, seçim ve rol sınırı, ikinci onay, NPC harcaması, devir histerezisi, diplomasi, savaş, kriz, konsey, davet, kabine ve göç kontrol edildi. JavaScript sözdizimi, beş HTML sayfasının HTTP 200 yanıtı, tekil statik ID ve yerel dosya bağlantıları kontrol edildi.
Tarayıcıda bütün 15 komuta alt modülü açıldı; parti→adaylık→oy→sonuç→kamu harcaması onayı; kriz→müdahale; emir→rezerv→NPC eşleşmesi; 2 parti→60 saniye→40 buğday toplama akışları çalıştırıldı. Kayıtta 80 ülke ve 12 meslek seçeneği doğrulandı. 390×844 mobilde dış sayfa ölçüsü aynı kaldı; uzun proje/şehir panelleri içeriden kaydı. 1440×900 masaüstü görünümü kontrol edildi. İncelenen tarayıcı hata kayıtları boştu.
Gerçek servis sınırı
Bu sürüm HTML/CSS/JS frontend prototipidir. Diğer oyuncular, denetçiler ve uluslararası taraflar yerel senaryodur. Gerçek gizli seçim, çok oyunculu ekonomi, sunucu zamanı, kimlik, ödeme, canlı sohbet ve 5.000 CCU garantisi yoktur. GDD'nin üretim MMO kabul kriterleri tamamlandı diye değerlendirilmemelidir. Ayrıntılı sadeleştirmeler faz belgesinde bölüm bölüm işaretlenmiştir.
24 / Modül ve oyun akışı denetimi
9 Kasım 2026: 16 modül ortak komuta panelinde birleştirildi. Bölüm seçici, ilgili sistem sekmeleri, başlıklar, kartlar, form doğrulaması ve işlem geri bildirimleri tutarlı hale getirildi. Harita arka planda kalır; 100vh/100dvh dış düzen korunur ve uzun paneller kendi içinde kayar.
| Modüller | Denetim ve tamamlanan bağlantılar |
|---|---|
| Komuta merkezi, Vatandaşlık, Mesleğim | Görevler, 12 mesleğin vardiya/ücret/enerji akışı, ortak işlem kilidi ve kayıt yenileme. |
| Üretim, Pazar, Lojistik | 20 tesis reçetesi, kişisel depodan şehir deposuna aktarım, kapasite rezervi, emir ve sevkiyat sınırları. |
| Projeler, Teknoloji | İşletmesiz para katkısı, 7 projenin sıralı bağımlılığı, yabancı ülkede teknoloji ve üretim lisansı kontrolü. |
| Siyaset | Yeni dönem adaylığı, kamu bütçesi rezervasyonu, harcama adımı, dönem dışı önerge iptali ve itiraz. |
| Dünya, Ordu | Doğru ülke çiftine ticaret indirimi, çift yönlü ambargo, barış, göçte belediye kaydı, personel sınırı ve yakıt ikmali. |
| Topluluk, Olaylar | Yerel kuruluş/pano/gazete kayıtları, kriz süresi, müdahale sınırları ve memnuniyet tabanı. |
| Tarih, Kozmetik, Ayarlar | Kaynak hareketleri, yerel görünüm tercihleri, bildirimler ve mobil HUD. |
Doğrulama kanıtı
44 otomatik test geçti. Tarayıcıda yeni oyuncu ile kayıt → madenci vardiyası → işletme kuruluşu → girdi alımı → üretim → proje katkısı → Metalurji Enstitüsü açılması akışı tamamlandı. Yenileme ve çıkış/yeniden giriş sonrası teknoloji ve stoklar korundu. Bütün 16 modül 390×844 mobil görünümde açıldı; dış sayfa ve panellerde yatay taşma bulunmadı. İncelenen tarayıcı hata kayıtları boştu.
Denetim frontend prototipi kapsamındadır. Gerçek kimlik doğrulama, diğer oyuncularla canlı işlem, sunucu saati, ödeme ve fiziksel Mac trackpad testi bu sonuçlara dahil değildir. Yerel kayıtlar tarayıcıya bağlıdır. Önceki rapor bölümlerindeki daha küçük kapsam ve test sayıları tarihsel aşamalardır.